Wprowadzenie
Hizbul Islam, znana również jako Hizbul Islaami, Hisbi Islam czy Hezb-ul Islam, to somalijska islamistyczna organizacja militarna, która powstała w wyniku połączenia czterech grup islamistycznych. Została założona przez Ali Yassin Mohameda, szwedzkiego muzułmańskiego lidera, w celu zwalczania nowego somalijskiego rządu pod przewodnictwem Sharif Sheikh Ahmeda. Organizacja ta ma swoje korzenie w wcześniejszych działaniach przeciwko Etiopii oraz Tymczasowemu Rządowi Federalnemu (TFG) i stała się istotnym graczem na somalijskiej scenie politycznej, szczególnie w kontekście konfliktów zbrojnych i walk o władzę.
Historia powstania Hizbul Islam
Hizbul Islam została założona w 2009 roku, a jej powstanie było odpowiedzią na zmiany polityczne w Somalii. Po objęciu władzy przez prezydenta Sharif Sheikh Ahmeda, organizacja ogłosiła rozpoczęcie działań zbrojnych przeciwko nowemu rządowi oraz siłom Unii Afrykańskiej (AMISOM) obecnym w Mogadiszu. Na czoło organizacji został wysunięty szejk Omar Iman Abubakar, który wcześniej był związany z erytrejską frakcją w Sojuszu na rzecz Wyzwolenia Somalii.
W lutym 2009 roku Hizbul Islam ogłosiła wojnę z rządem Ahmeda. Mimo podpisania zawieszenia broni z TFG, organizacja szybko wróciła do działań zbrojnych. Konflikt nawiązał do wcześniejszych napięć między różnymi frakcjami islamistycznymi, które dążyły do zdobycia kontroli nad terytorium Somalii oraz do wprowadzenia prawa szariatu.
Podziały wewnętrzne i rywalizacja
W marcu 2009 roku Hizbul Islam doświadczyła pierwszego poważnego rozłamu. Frakcja kierowana przez Indho Ade postanowiła podjąć rozmowy dotyczące zawieszenia broni i współpracy z rządem, co spotkało się z oporem ze strony innych członków organizacji. W wyniku tego sporu Hizbul Islam podzieliła się na dwie frakcje – jedną prowadził Indho Ade, a drugą Hassan Dahir Awejs przy wsparciu Omara Imana.
Konflikt między frakcjami narastał, a w maju 2009 roku doszło do starć między nimi, kiedy al-Shabaab i członkowie głównej frakcji Hizbul Islam zaatakowali bazę rywali. Celem tych działań było rozszerzenie wpływów na terytorium kontrolowane przez Indho Ade. Ostatecznie po kilku miesiącach walki między frakcjami Hizbul Islam udało się zakończyć podział – Indho Ade sprzedał broń Awejsowi, co umożliwiło ponowne zjednoczenie grupy.
Sukcesy i porażki militarne
Po zjednoczeniu Hizbul Islam i al-Shabaab zdobyły nowe terytoria w centralnej Somalii, takie jak Hiraan, Shabellaha Dexe oraz Galgudud. Jednakże latem 2009 roku sytuacja uległa zmianie – rebelianci stracili kontrolę nad niektórymi obszarami na rzecz wojsk rządowych pod dowództwem prezydenta Ahmeda. W październiku 2009 roku wybuchły walki między Al-Shabaab a Hizbul Islam w Kismaju, co doprowadziło do dalszej destabilizacji regionu i pogłębiło rywalizację o kontrolę nad południową częścią kraju.
Od stycznia 2010 roku konflikty między tymi grupami nasiliły się, co prowadziło do licznych ofiar po obu stronach. Walka o wpływy pomiędzy Hizbul Islam a al-Shabaab stała się kluczowym elementem somalijskiego konfliktu zbrojnego.
Przejęcie i fuzja z Al-Shabaab
W grudniu 2010 roku Al-Shabaab przejęło kontrolę nad Harardhere, miastem wcześniej zajmowanym przez Hizbul Islam. W odpowiedzi na rosnącą presję ze strony Al-Shabaab, Hizbul Islam postanowiła połączyć siły z tym ugrupowaniem oraz Al-Kaidą w celu obalenia rządu Ahmeda i ustanowienia kalifatu islamskiego w Somalii. Fuzja ta miała na celu zjednoczenie walki przeciwko wspólnemu przeciwnikowi oraz konsolidację sił islamistycznych w regionie.
Jednakże fuzja nie rozwiązała wszystkich problemów wewnętrznych – różnice ideologiczne oraz rywalizacja o władzę między liderami obu grup nadal istniały.
Odtworzenie Hizbul Islam
W wyniku niepowodzeń Al-Shabaab na froncie pod Kismaju, 24 września 2012 roku Mohamed Moallin ogłosił wydzielenie się ugrupowania Hizbul Islam z Al-Shabaab. Decyzja ta była rezultatem zmian na somalijskiej scenie politycznej oraz rosnącego niezadowolenia członków Hizbul Islam względem dominacji Al-Shabaab. Lider grupy, szejk Hassan Dahir Awejs, krytykował al-Shabaab za ich brutalne metody działania oraz związki z Al-Kaidą.
Odtworzenie Hizbul Islam zakończyło okres wewnętrznych napięć i utorowało drogę do potencjalnych negocjacji z innymi podmiotami politycznymi działającymi w Somalii.
Liderzy Hizbul Islam
Hizbul Islam miała wielu liderów na przestrzeni swojego istnienia. Ali Yassin Mohamed był jej fundatorem. Szejk Hassan Dahir Awejs stał się istotną postacią jako lider frakcji Asmary w ARS (Somalijski Ruch Wyzwolenia), a Szejk Hassan Abdullah Hersi al-Turki był liderem brygady Ras Kamboni. Inni znaczący liderzy to Szejk Mohamed Ibrahim Hayle oraz byli liderzy, tacy jak Szejk Omar Iman Abubakar i Szejk Yusuf Said Inda’ade.
Zakończenie
Hizbul Islam jest przykładem skomplikowanej struktury politycznej i militarnej Somalii, gdzie różnorodne grupy islamistyczne walczą o władzę i wpływy. Historia tej organizacji ukazuje dynamikę konfliktu wewnętrznego oraz zmieniające się sojus
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).